Trong nhiều năm qua, truyền thuyết có liên quan tới loài cá ngựa và kết quả nghiên cứu khoa học về chúng luôn thu hút sự chú ý của những người tò mò thích tìm hiểu.
Tên của loài cá ngựa (Hải mã - Sea horse) bắt nguồn từ hình dáng phần đầu của nó trông rất giống phần đầu ngựa. Giống cá nhỏ xương cứng này có thân dài cỡ 6cm - 20cm tùy loại, phần thân thẳng đứng, phần đuôi nhỏ mà cong móc câu, mõm dài hình ống, thân không có vẩy và được bao bọc bằng một lớp chất xương dạng khoanh nhô ra hình mấu. Trán nhô cao, hình dáng tổng thể trông ra na ná như hình con rồng trong truyền thuyết phương Đông (Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam...)
Năng lực phồn thực của cá ngựa rất khỏe, một năm có thể mang bầu sinh con tới hơn 10 lần. Mỗi một bọc thai chí ít là sinh vài ba chục con, trường hợp “mắn” có thể sinh hàng trăm con một lần! Phía sau hậu môn của cá ngựa đực có một chiếc “túi nuôi con”, cá ngựa cái ưỡn bụng ghé sát rồi “xổ” trứng vào túi này để thụ tinh. Tác dụng của chiếc túi nuôi con trên thân cá ngựa đực y chang chức năng tử cung của con cái động vật có vú, trên thành vách túi dầy đặc mạng lưới mạch máu nhỏ (vi mạch) nối liền với mạng mạch máu của phôi thai, cung cấp đủ dinh dưỡng cần thiết cho phôi thai trong quá trình phát triển, trứng đã thụ tinh bám dính chặt vào thành vách mỏng bên trong túi nuôi con của cá ngựa đực, tắm trong loại thể lỏng chuyên cung cấp dinh dưỡng và Oxy cần thiết cho chúng trưởng thành. Qua thời gian lặc lè mang bầu trong khoảng 50 - 60 ngày, tới kỳ “nhảy ổ”, cá ngựa đực liền quấn chặt đuôi vào ngọn rong biển, rồi nín hơi rặn, lợi dụng từng đợt eo thắt của cơ bụng để “tòi” từng con cá ngựa nhí ra ngoài. Phương thức đẻ con dạng ngày là độc nhất vô nhị trong vương quốc động vật: Con bố mang bầu, đẻ con!
Môi trường sống của cá ngựa cũng có chỗ độc đáo “chẳng giống ai” tạo điều kiện cho con đực được lợi trong phương thức sống một vợ một chồng và trong ấp trứng. Khả năng bơi lội của các ngựa không mạnh, thường thì nó dùng chiếc đuôi mềm dẻo cuốn bám chặt lấy cọng rong biển, chú cá ngựa một khi phát hiện ra thím cá ngựa, liền “xăm xăm đè nẻo lam kiều lần sang” ôm chặt lấy ngang eo thím “thà chết không buông”. Phương thức “hôn nhân văn minh” một vợ một chồng này, luôn được người ta khen, ca ngợi.
Nhưng cách đây không lâu, các nhà khoa học sửng sốt khi phát hiện ra rằng, loài cá biển này thực ra rất “Sở Khanh”, chả chung thủy chút nào, chuyện chúng làm đa phần là léng phéng bợt cỡn, cho... vui, thậm chí còn có hành vi yêu đồng giới. Các nhà khoa học đã bỏ hẳn hơn một tháng để theo dõi, nghiên cứu tập tính tình dục của cá ngựa, phát hiện mức độ loạn giao của bọn chúng thật kinh khủng.
Bọn cá ngựa trông ngoài mặt sạch sẽ, tử tế, chung thủy này, loạn tới mức không chỉ giao phối với con khác giới với mình. Trong tài liệu ghi chép của các nhà nghiên cứu về 3.168 lần “tay ấp má kề” của cá ngựa, thì trong đó số lần quấn quýt “cho lăn lóc đá, cho mê mẩn hồn” giữa cá ngựa đực và cá ngựa cái chỉ có 1.986 lần. Mỗi con cá ngựa hằng ngày đều thông qua trò đổi màu, quặc ngoéo đuôi và bơi song song cặp kè để biểu thị dấu hiệu cầu thân “xin chết”, với khoảng 25 lần mỗi ngày, trong đó chiếm 35% là trò “mất nết” diễn ra giữa hai con đồng giới với nhau!
Ngoài ra, các nhà khoa học còn tiến hành nghiên cứu đối với ba giống cá ngựa khác nhau, phát hiện chỉ có mỗi giống cá ngựa nhiều gai tại vùng biển nước Anh là giữ được tính chung thủy lứa đôi. Còn giống cá ngựa bụng to Australia là trăng gió “Don Juan” nhất. Hành vi tình dục của giống cá ngựa gầy vùng biển Caribe cũng khá “lăng nhăng”. Rất nhiều chứng cứ cho thấy, “chế độ một vợ một chồng”ở cá ngựa trong truyền thuyết “quá nhầm”, chúng thực ra là loài “thủy độc” sống rất buông thả, đa tình,“biến đổi giới tính” không cần phẫu thuật.
Trong thế giới động vật kỳ lạ muôn màu quanh ta, có giống có biệt tài tự chuyển đổi giới tính của mình, để có lợi cho sự sinh tồn và duy trì nòi giống đến muôn đời. Hiện tượng này thật sự khiến chúng ta bàng hoàng kinh ngạc. Phương thức chuyển đổi giới tính trong thế giới động vật là muôn hình ngàn vẻ.
Con hà (oyster) bám trên các tảng đá hoặc rặng san hô ngầm dưới biển, khi vừa sinh ra là giống đực, nhưng sau một năm liền biến thành hà cái. Nhưng một loài thủy tộc khác là lươn (finless eel) thì ngược lại, khi ở tuổi “thiếu nhi” tất thảy đều thuộc giống cái, có thể đẻ trứng, nhưng sau khi sinh nở một lần liền từng bước chuyển đổi thành lươn đực.
Loài sam biển, mới đẻ ra chúng đều sam cái. Nhưng sau khi đã tới tuổi “dựng vợ gả chồng” thì một nửa sam cái sẽ biến thành sam đực, và một con sam đực sẽ bám chặt vào mai con sam cái, rít rịt thành một cặp, suốt đời không buông nhau, vậy nên một đôi nam nữ say nhau tới mức “hình ảnh chẳng rời” tựa “Như chim liền cánh, như cây liền cành” dân gian ví họ “Quấn nhau như sam”!
Tại Biển Đỏ (Hồng Hải - Red Sea) có loại cá mang tên “red porgy”, loài cá này tập hợp chừng 20 con thành một đàn, trong đó chỉ có một con đực, số còn lại đều là cái “phu nhân”. Một khi con cá đực “hai năm mươi” bởi tuổi già, bởi bạo bệnh hoặc vì một tai nạn bất ngờ nào đó, thì sự kiện kỳ lạ liền xuất hiện: Trong bầy “phu nhân góa bụa này “ả” nào sung sức xốc vác nhất liền dần xảy ra sự biến đổi trạng thái cơ thể, vây nhỏ dần lại, màu sắc dần sặc sỡ, các khí quan bên trong cùng xảy ra sự biến đổi, cuối cùng trở thành một “chàng” cá đực thực thụ! Nếu “chàng trai” biến đổi giới tính này về sau lại “quy thiên”, thì trong số cá cái còn lại, con nào “đô” nhất lại “chuyển đổi giới tính, thành cá đực đảm nhiệm chức “phu quân”! Thú vị hơn nữa là, sự biến đổi này của loài cá red porgy có quan hệ rất mật thiết với thị giác của chúng. Chỉ khi bầy cá cái rất lâu không nhìn thấy bóng dáng con cá đực đâu, mới xảy ra sự chuyển đổi giới tính kỳ quặc kể trên. Còn nếu như bầy cá cái luôn thấy con cá đực bảnh chọe lượn lờ cặp kè bên cạnh thì sẽ không bao giờ có sự chuyển đổi giới tính.
Con hà (oyster) bám trên các tảng đá hoặc rặng san hô ngầm dưới biển, khi vừa sinh ra là giống đực, nhưng sau một năm liền biến thành hà cái. Nhưng một loài thủy tộc khác là lươn (finless eel) thì ngược lại, khi ở tuổi “thiếu nhi” tất thảy đều thuộc giống cái, có thể đẻ trứng, nhưng sau khi sinh nở một lần liền từng bước chuyển đổi thành lươn đực.
Loài sam biển, mới đẻ ra chúng đều sam cái. Nhưng sau khi đã tới tuổi “dựng vợ gả chồng” thì một nửa sam cái sẽ biến thành sam đực, và một con sam đực sẽ bám chặt vào mai con sam cái, rít rịt thành một cặp, suốt đời không buông nhau, vậy nên một đôi nam nữ say nhau tới mức “hình ảnh chẳng rời” tựa “Như chim liền cánh, như cây liền cành” dân gian ví họ “Quấn nhau như sam”!
Tại Biển Đỏ (Hồng Hải - Red Sea) có loại cá mang tên “red porgy”, loài cá này tập hợp chừng 20 con thành một đàn, trong đó chỉ có một con đực, số còn lại đều là cái “phu nhân”. Một khi con cá đực “hai năm mươi” bởi tuổi già, bởi bạo bệnh hoặc vì một tai nạn bất ngờ nào đó, thì sự kiện kỳ lạ liền xuất hiện: Trong bầy “phu nhân góa bụa này “ả” nào sung sức xốc vác nhất liền dần xảy ra sự biến đổi trạng thái cơ thể, vây nhỏ dần lại, màu sắc dần sặc sỡ, các khí quan bên trong cùng xảy ra sự biến đổi, cuối cùng trở thành một “chàng” cá đực thực thụ! Nếu “chàng trai” biến đổi giới tính này về sau lại “quy thiên”, thì trong số cá cái còn lại, con nào “đô” nhất lại “chuyển đổi giới tính, thành cá đực đảm nhiệm chức “phu quân”! Thú vị hơn nữa là, sự biến đổi này của loài cá red porgy có quan hệ rất mật thiết với thị giác của chúng. Chỉ khi bầy cá cái rất lâu không nhìn thấy bóng dáng con cá đực đâu, mới xảy ra sự chuyển đổi giới tính kỳ quặc kể trên. Còn nếu như bầy cá cái luôn thấy con cá đực bảnh chọe lượn lờ cặp kè bên cạnh thì sẽ không bao giờ có sự chuyển đổi giới tính.
Chuyển đổi giới tính ở một số động vật còn diễn ra phức tạp hơn nhiều. Ví dụ như loài ba ba (soft - shelled turtle), khi ấp trứng ở 25 độ C nở ra ba ba con toàn bộ sẽ là con đực, nhưng sau khi nâng nhiệt độ ấp trứng lên cao hơn, thì nở ra toàn ba ba cái.
Loài cá grouper chỉ xanh sống tại vùng biển Caribé và hải vực Florida là loài cá biến đổi giới tính luôn xoành xoạch. Khi đẻ trứng, một cặp cá vợ chồng trong vòng một ngày diễn ra tới 5 lần chuyển đổi giới tính. Trong rừng san hô red sea Ấn Độ Dương, có một loại cá “chinese bulbul” cứ mỗi lần tới màu sinh sản, thì giới tính vốn có sẽ chuyển đổi hoàn toàn: Đực thành cái và cái thành đực. Có điều, cá cái đã chuyển đổi thành cá đực sau hơn 20 ngày vẫn có khả năng tiếp tục đẻ trứng.
Sự ô nhiễm môi trường gây tác dụng rất bất lợi duy trì giống của động vật, cũng có thể dẫn tới tình trạng chuyển đổi giới tính. Các nhà nghiên cứu Mỹ phát hiện, chất ô nhiễm thông qua việc phá hoại một loại gọi là enzyme não của aromatic enzyme (men thơm), qua việc biến testicular hormone thành estrogenic hormone (esterin) để ảnh hưởng tới sự phát triển giới tính. Trong tổng hợp esterin của não cá và não người thì aromatic enzyme là một loại enzyme rất quan trọng, nếu như trong thời kỳ đầu của mạng sống mà quấy rầy, gây nhiễu loạn đối với nó, sẽ có thể gây ảnh hưởng tới sự phát triển giới tính. Làm thay đổi số lượng aromatic enzyme trong não cá, đồng thời càng làm thay đổi số lượng testicular hormone và esterin trong não cá.
Nhằm thu được chứng cứ càng đầy sức thuyết phục hơn, các nhà nghiên cứu đã đem cá ngựa vằn chưa trưởng thành thả xuống dòng sông Mỹ để tiến hành thí nghiệm. Họ phát hiện trong 12 loại chất ô nhiễm thường gặp, có một số hợp chất hóa học có thể làm cho số lượng aromatic enzyme trong não cá tăng lên, nhưng cũng có hợp chất hóa học lại làm giảm số lượng aromatic enzyme. Trong đó có hai loại chế phẩm hóa học gây ảnh hưởng lớn nhất: Một loại là nonyl phenol - chất hoạt tính bề mặt trong thuốc tẩy rửa làm sạch gia dụng. Trước khi những cá bột thau tháu sàn sàn nhau tiếp cận tới thời kỳ biến thành cá đực hay cá cái, thì sau khi sử dụng chất hoạt tính bề mặt (surfactant) này đối với chúng, thì số lượng aromatíc enzyme trong não cá tăng lên tới 270 lần. Còn khi dùng một loại chất diệt cỏ (herbicide) khác, thì số aromatic enzyme trong não cá cũng tăng tới 200 lần.
Loài cá grouper chỉ xanh sống tại vùng biển Caribé và hải vực Florida là loài cá biến đổi giới tính luôn xoành xoạch. Khi đẻ trứng, một cặp cá vợ chồng trong vòng một ngày diễn ra tới 5 lần chuyển đổi giới tính. Trong rừng san hô red sea Ấn Độ Dương, có một loại cá “chinese bulbul” cứ mỗi lần tới màu sinh sản, thì giới tính vốn có sẽ chuyển đổi hoàn toàn: Đực thành cái và cái thành đực. Có điều, cá cái đã chuyển đổi thành cá đực sau hơn 20 ngày vẫn có khả năng tiếp tục đẻ trứng.
Sự ô nhiễm môi trường gây tác dụng rất bất lợi duy trì giống của động vật, cũng có thể dẫn tới tình trạng chuyển đổi giới tính. Các nhà nghiên cứu Mỹ phát hiện, chất ô nhiễm thông qua việc phá hoại một loại gọi là enzyme não của aromatic enzyme (men thơm), qua việc biến testicular hormone thành estrogenic hormone (esterin) để ảnh hưởng tới sự phát triển giới tính. Trong tổng hợp esterin của não cá và não người thì aromatic enzyme là một loại enzyme rất quan trọng, nếu như trong thời kỳ đầu của mạng sống mà quấy rầy, gây nhiễu loạn đối với nó, sẽ có thể gây ảnh hưởng tới sự phát triển giới tính. Làm thay đổi số lượng aromatic enzyme trong não cá, đồng thời càng làm thay đổi số lượng testicular hormone và esterin trong não cá.
Nhằm thu được chứng cứ càng đầy sức thuyết phục hơn, các nhà nghiên cứu đã đem cá ngựa vằn chưa trưởng thành thả xuống dòng sông Mỹ để tiến hành thí nghiệm. Họ phát hiện trong 12 loại chất ô nhiễm thường gặp, có một số hợp chất hóa học có thể làm cho số lượng aromatic enzyme trong não cá tăng lên, nhưng cũng có hợp chất hóa học lại làm giảm số lượng aromatic enzyme. Trong đó có hai loại chế phẩm hóa học gây ảnh hưởng lớn nhất: Một loại là nonyl phenol - chất hoạt tính bề mặt trong thuốc tẩy rửa làm sạch gia dụng. Trước khi những cá bột thau tháu sàn sàn nhau tiếp cận tới thời kỳ biến thành cá đực hay cá cái, thì sau khi sử dụng chất hoạt tính bề mặt (surfactant) này đối với chúng, thì số lượng aromatíc enzyme trong não cá tăng lên tới 270 lần. Còn khi dùng một loại chất diệt cỏ (herbicide) khác, thì số aromatic enzyme trong não cá cũng tăng tới 200 lần.
Ngoài ra, theo một bản báo cáo của Cục thăm dò địa chất Mỹ, estrogen phát tán vào môi trường sống tại bang Florida, cũng đã làm loài cá sấu mõm ngắn đực và cả một số loài cá khác cũng bị “mái hóa” rất rõ rệt. Ví như ở loài cá sấu mõm ngắn, âm kinh (dương vật) của nó teo dần, và có thể xảy ra trường hợp chỉ cá cái mới có livetin.
Khả năng chuyển đổi giới tính ở động vật là một đề tài thú vị mà các nhà khoa học đua nhau nghiên cứu khám phá. Tuy nhiên, cho tới nay trong lĩnh vực này vẫn còn ẩn chứa nhiều điều bí ẩn chưa có lời giải đáp thấu đáo.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét